W zakolu Łyny wznosi się XIV-wieczny zamek. Jego potężne północne i południowe gotyckie skrzydła z surowymi szczytami, połączone murem kurtynowym, wywierają duże wrażenie. Wokół ocalało kilka budowli podzamcza i grube na 2 m mury obwodowe. Częściowo zasypaną fosę przeznaczono na amfiteatr i romantyczny park. Wejście do zamku prowadzi przez barokowe skrzydło wschodnie. Na kwadratowym dziedzińcu rośnie pomnikowe drzewo i stoi baba pruska, czyli kamienna rzeźba pogańska.

Skrzydło południowe wzmacnia masywna wieża zwieńczona stożkowym hełmem. Z jej szczytu widać dalekie przedmieścia Olsztyna i liczne kościoły neogotyckie, wyrastające ponad zabudowania. Pod wysokim dachem budynku ciągną się drewniane hurdycje.

Ekspozycje muzealne umieszczono w skrzydle północnym. W przeszklonym arkadowym krużganku na pierwszym piętrze stoją dwie rycerskie zbroje, a na murze widnieje lekko zatarta tablica astronomiczna, namalowana przez Kopernika. Przylegające do krużganka komnaty, przykryte kunsztownym sklepieniem kryształowym, kryją dawne przyrządy astronomiczne, stare meble, obrazy z XVII w. i gotyckie rzeźby sakralne. Na uwagę zasługuje kolekcja bogatych sreber stołowych, medali poświęconych Kopernikowi, De revolutionibus... i jedyna w kraju księga pochodząca z biblioteki astronoma - pozostałe skradli Szwedzi. Na wyższych kondygnacjach zamku prezentowane są wystawy czasowe. XIV-wieczny zamek kapituły warmińskiej w Olsztynie składa się z dwóch gotyckich skrzydeł, połączonych od strony Łyny murem kurtynowym, i jednego barokowego. Zachowały się w nim m.in. pamiątki po Mikołaju Koperniku, który w Olsztynie ujawnił swe talenty militarne: jako administrator dóbr kapitularnych bronił zamku w czasie wojny polsko-krzyżackiej.

Opis na podstawie przewodnika Polska na weekend.