TA STRONA UŻYWA COOKIES. Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej...

Co zwiedzić?

Nie ma jeszcze oceny ?

Cmentarz na Pęksowym Brzyzku

Typ obiektu:
cmentarz 
Kraj:
Polska
Województwo:
małopolskie 
Powiat:
tatrzański 
Miejscowość:
Zakopane    zobacz na mapie 
Ulica:
ul. Kościeliska 



Pierwsza zakopiańska nekropolia nazywana jest także Starym Cmentarzem lub Cmentarzem Zasłużonych. Powstała w połowie XIX w. na podarowanej przez Jana Pęksę ziemi nad Cichą Wodą i Białym Potokiem. Brzyzek w góralskiej gwarze oznacza stromy teren nad strumieniem - tak właśnie jest usytuowany cmentarz. Kiedy w 1908 r. następca Stolarczyka, proboszcz Kaszelewski, założył nowy cmentarz przy ul. Nowotarskiej, ten zaczęto nazywać starym. Już w okresie międzywojennym chowano tu tylko ludzi zasłużonych lub posiadających rodzinne grobowce - Pęksów Brzyzek z wiejskiego cmentarza stał się nekropolią wyjątkową. Opiekę nad grobami sprawowało Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. Od 1931 r. miejsce to jest obiektem chronionym - każdy pochówek wymaga zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków. W czasie okupacji Niemcy zlikwidowali część cmentarza. Po wojnie jego stan nie przedstawiał się najlepiej - porozbijane groby, spróchniałe drewniane nagrobki i krzyże. Odnowienie i doprowadzenie nekropolii do porządku kosztowało wiele wysiłku. Pęksów Brzyzek to najcenniejsza część Zakopanego, świątynia pamięci po ludziach, którzy tworzyli legendę i rzeczywistość tego miasta. Czytając napisy nagrobne, można się zorientować, że spoczywają tu prawie wszyscy, o których napisano w przewodnikach historycznych, których imionami nazwano ulice i szczególne miejsca w Tatrach.
Na zabytkowym cmentarzu przylegającym do kościoła grzebano ludzi zasłużonych dla Zakopanego i Tatr. Na niewielkim, ogrodzonym kamiennym murem terenie pochowano m.in. księdza Józefa Stolarczyka, odkrywcę Zakopanego Tytusa Chałubińskiego, przewodnika i sławnego góralskiego gawędziarza Sabałę, czyli Jana Krzeptowskiego, twórcę stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza, Władysława Orkana, Kazimierza Przerwę-Tetmajera, Kornela Makuszyńskiego. Są też mogiły symboliczne - Stanisława Ignacego Witkiewicza, sławnego narciarza Bronisława Czecha, założyciela TOPR-u Mariusza Zaruskiego. Warto pospacerować między nagrobkami (często wymyślnie zdobionymi), wyszukując sławne nazwiska.
Cmentarz szybko okazał się za mały - w 1907 r. przy ul. Nowotarskiej powstało drugie miejsce pochówku, gdzie również nie brakuje grobów sławnych osób.
Starsza od kościoła jest kaplica stojąca przy dróżce na Pęksowy Brzyzek. Zbudował ją około 1800 r. Paweł Gąsienica. Legenda głosi, że za pieniądze od tatrzańskich zbójników.

Opis na podstawie przewodnika Zakopane i okolice.

 


powrót

Komentarze

Zaloguj się » przed dodaniem komentarza (tylko osoby zalogowane mogą oceniać obiekty!)

+ dodaj komentarz

Brak komentarzy - Twój może być pierwszy!

Komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Wydawnictwo PASCAL nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.